Hoe vaak moet een cv-ketel onderhouden worden?

Het interval van een jaar staat niet in een wet maar in het installatievoorschrift van de fabrikant. Vrijwel elke HR-ketel heeft zo'n voorschrift, en bij een groot deel van de toestellen is het opvolgen ervan een voorwaarde in de garantie. Dat maakt het jaarinterval geen advies maar een afspraak die u met de fabrikant heeft.

Wie die garantie wil houden, moet het onderhoud kunnen aantonen. Bewaar daarom het rapport met de meetwaarden van elke beurt, inclusief de datum en de naam van het bedrijf dat het werk deed. Zonder papier is er bij een beroep op garantie niets aan te tonen, hoe goed de ketel er ook uitziet.

Uren tellen zwaarder dan dagen

Vervuiling volgt de branduren en niet de datum. In Son en Breugel gaat er gemiddeld 1.040 kubieke meter gas per woning per jaar doorheen; in Eindhoven is dat 748,6. Een identieke ketel maakt in Son dus flink meer uren dan een paar kilometer verderop, en die uren staan aan het branderdeel en in de meetwaarden afgelezen te worden.

Het verschil is woningtype, geen verspilling. Van de Eindhovense woningvoorraad is 41 procent appartement. In een wijk als Oud-Woensel, met 31 procent eengezinswoningen, ligt het gasverbruik op 590 kubieke meter: minder gevel, minder volume, een kleiner toestel dat korter draait. Zo'n ketel is na een jaar aantoonbaar minder vervuild dan een toestel in een vrijstaande woning.

Weinig draaien maakt een toestel niet probleemloos. Stilstand heeft zijn eigen gebreken, en die zitten vooral in het waterdeel: een pomp die na een zomer zonder werk zwaar op gang komt, een vat dat ongemerkt zijn voordruk kwijtraakt, een condensafvoer die is drooggevallen. En een rookgasafvoer kan buiten evengoed dichtraken door een nest of door blad, hoe weinig u ook stookt.

Warm water telt ook mee

Bij een combiketel loopt de teller ook in de zomer door. Elke douchebeurt is een start, en starten is voor een brander zwaarder dan doorbranden. Een huishouden van vijf in een appartement kan daardoor meer schakelingen maken dan een stel in een ruime eengezinswoning, terwijl de gasrekening het omgekeerde suggereert. Kijk dus niet alleen naar wat de verwarming doet.

Voor u geldt geen onderhoudsplicht

Een bewoner is in Nederland niet wettelijk verplicht zijn cv-ketel te laten onderhouden. Er bestaat geen keuring die u moet halen en geen boete die u kunt krijgen. Wat u wel bindt zijn afspraken die u zelf bent aangegaan: de garantievoorwaarden van de fabrikant, de bepalingen in een huurcontract en soms een clausule in een polis.

Huurt u, dan ligt het onderhoud vrijwel altijd bij de verhuurder. In Eindhoven is dat een grote groep: 56,1 procent van de woningen is huurwoning en 36,1 procent is in bezit van een corporatie. Regel het dan niet zelf, maar meld het bij uw verhuurder, anders betaalt u werk dat al voor u geregeld en betaald is.

Voor ons geldt die plicht wel

Voor het bedrijf dat aan uw toestel komt ligt het omgekeerd. Sinds de Gasketelwet mag werk aan gasverbrandingsinstallaties alleen worden gedaan door bedrijven met een geldige certificering voor koolmonoxide, en de monteur moet aantoonbaar bekwaam zijn voor het werk dat hij uitvoert. Wij zijn daarvoor gecertificeerd, en dat is de reden dat wij altijd meten in plaats van kijken.

U hoeft dat niet op ons woord aan te nemen. Het register van de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw is openbaar en staat op https://register.tlokb.nl/. Daar zoekt u een bedrijfsnaam op en ziet u of de certificering geldig is. Doe dat gerust bij elke installateur die u overweegt; het kost een minuut en het is de enige controle die echt iets zegt.

Wat wij aantreffen bij een overgeslagen jaar

In het eerste jaar merkt u er meestal niets van, en dat is precies het lastige eraan. Wat de monteur ziet gaat langzamer dan een storing: aanslag tussen de lamellen van de warmtewisselaar, een laagje op de ionisatiepen, en een verbranding die is opgeschoven ten opzichte van de vorige meting. Op de analyse scheelt dat een paar procent en binnenshuis is het onzichtbaar.

Wie het drie of vier keer laat lopen, merkt het uiteindelijk aan de rekening. Een wisselaar die ver dichtzit komt met borstelen niet meer schoon en moet eruit om gereinigd te worden. Een ventilator vol stof of een aangetaste ionisatiepen wordt dan vervangen in plaats van schoongemaakt. Zo verandert een gewone beurt in een reparatie met onderdelen erbij.

Wanneer eerder dan een jaar

Er zijn signalen die niet op de kalender wachten. De waterdruk zakt telkens terug en u moet vaker bijvullen. Het toestel valt uit bij vollast, bijvoorbeeld als de douche en de verwarming samen vragen. De vlam is geel in plaats van blauw, of er staat vocht op de ketel. In die gevallen is wachten tot de volgende jaarbeurt geen besparing.

Voor de rest plant u een beurt het handigst in de zomer of het najaar. In november en december is iedereen tegelijk aan de beurt, en dan valt een beurt samen met de storingen. Vraag een offerte aan met het type en het bouwjaar van uw toestel erbij, dan weet u vooraf waar u aan toe bent.